Phát triển công nghiệp hỗ trợ là một trong những giải pháp giúp Việt Nam cải thiện chất lượng nền kinh tế, tăng khả năng, tạo điều kiện thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài.  Sau Nghị Định 111/2015/NĐ-CP, Nghị Định 57/2021/NĐ-CP của Chính phủ giúp tháo gỡ vướng mắc và là động lực tạo chuyển biến tích cho ngành công nghiệp hỗ trợ.  Với những ưu đãi được dành riêng, ngành công nghiệp hỗ trợ có nhiều cơ hội đầu tư phát triển thuận lợi hơn, giảm bớt áp lực về tài chính, từ đó doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư phát triển với quy mô lớn hơn, hiện đại hơn.  Tuy nhiên, việc thực hiện ưu đãi cũng có những giới hạn nhất định.  Ưu đãi dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ sẽ bị mất nếu doanh nghiệp không tuân thủ theo quy định.  Vậy trong trường hợp nào cơ quan chức năng sẽ thu hồi xác nhận ưu đãi dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ?

Ưu đãi đối với ngành công nghiệp hỗ trợ dành cho những đối tượng nào?

Đối tượng được hưởng ưu đãi công nghiệp hỗ trợ là là các dự án sản xuất theo danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên được quy định tại Khoản 1 Điều 11 Nghị định 111/2015/NĐ-CP bao gồm: Dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển, gồm dự án đầu tư mới, dự án mở rộng và đổi mới công nghệ có ứng dụng thiết bị mới, quy trình sản xuất mới, sản xuất sản phẩm với năng lực sản xuất tăng ít nhất 20%. Và Khoản 3 Điều 3 Thông tư 55/2015/TT-BTC đã giúp giải thích rõ hơn đối tượng quy định dự án đầu tư mới sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ là:

  • Dự án được thực hiện lần đầu hoặc hoạt động độc lập với dự án hiện có;
  • Dự án đang sản xuất và được mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ để sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có ứng dụng thiết bị mới, quy trình sản xuất mới với năng lực sản xuất tăng ít nhất 20%.

Danh mục các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển

Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được liệt kê tại Phụ lục đính kèm Nghị định 111/2015/NĐ-CP, bao gồm  06 nhóm ngành: Dệt may, da giày, điện tử, sản xuất lắp ráp ô tô, cơ khí chế tạo máy, công nghệ cao, với gần 60 mặt hàng. Cụ thể:

  • Ngành Dệt may:  Xơ thiên nhiên, xơ tổng hợp, sợi, vải, chỉ may, hóa chất và thuốc nhuộm hoàn tất vải, phụ liệu ngành may;
  • Ngành Da giày: Da thuộc, vải giả da, đế giày, mũi giày, dây giày, hóa chất thuộc da – da muối, chỉ may giầy, keo dán giày, phụ liệu trang trí như khóa, khoen, móc, …;
  • Ngành điện tử: Linh kiện điện tử quang điện tử cơ bản, linh kiện thạch anh, vi mạch điện tử, vật liệu sản xuất linh kiện điện tử, linh kiện sản phẩm điện tử, pin dùng cho máy vi tính xách tay, điện thoại di động, dây và cáp điện, đèn led, tai nghe điện thoại và loa, sạc pin điện thoại, màn hình các loại;
  • Ngành sản xuất lắp ráp ô tô: Động cơ và chi tiết động cơ, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống cung cấp nhiên liệu, khung – thân vỏ – cửa xe, hệ thống treo, bánh xe, hệ thống truyền lực, hệ thống lái, hệ thống phanh, linh kiện điện – điện tử, hệ thống chiếu sáng và tín hiệu: đèn, còi, đồng hồ đo các loại, hệ thống xử lý khí thải ô tô, linh kiện nhựa cho ô tô, linh kiện cao su, vật liệu giảm chấn, kính chắn gió, cần gạt nước, ghế xe;
  • Ngành cơ khí chế tạo: Khuôn mẫu đồ gá, dụng cụ – dao cắt, linh kiện và phụ tùng máy gia công cơ khí máy hàn, linh kiện và phụ tùng máy động lực, máy nông nghiệp, đóng tàu, linh kiện và phụ tùng máy, thiết bị chế biến nông lâm thủy sản và muối, dụng cụ đo lường, kiểm tra dùng trong cơ khí, chi tiết máy, thép chế tạo;
  • Các sản phẩm ngành công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao: Các loại khuôn mẫu, các loại chi tiết cơ khí tiêu chuẩn chất lượng cao, các loại linh kiện điện tử, mạch vi điện tử để phát triển các thiết bị, các cụm linh kiện, phụ tùng cho hệ thống thiết bị sản xuất điện năng từ năng lượng mới và năng lượng tái tạo, các loại chi tiết nhựa chất lượng cao, cảm biến các loại, các loại động cơ thế hệ mới, các cơ cấu chấp hành có độ chính xác cao.

Trách nhiệm của cơ quan chức năng và doanh nghiệp sau xác nhận ưu đãi

Đối với Cơ quan chức năng

Cơ quan có thẩm quyền xác nhận ưu đãi đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển là địa phương nơi thực hiện dự án và Bộ Công Thương.

Theo Khoản 4 Điều 11 Nghị định 111/2015/NĐ-CP và Khoản 1 Điều 9 Thông tư số 55/2015/TT- BCT 2015 quy định, sau khi ban hành văn bản xác nhận ưu đãi công nghiệp hỗ trợ cho doanh nghiệp, cơ quan chức năng là Bộ Công Thương, chủ trì, phối hợp cùng các Bộ, ngành và cơ quan liên quan kiểm tra các dự án được hưởng ưu đãi trên phạm vi toàn quốc.  Các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo chức năng,  Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ trì, phối hợp với các Sở, ban ngành liên quan kiểm tra các dự án được hưởng ưu đãi trên địa bàn, gọi là thực hiện thủ tục hậu kiểm.

Hình thức kiểm tra: Theo yêu cầu quản lý nhà nước định kỳ hoặc đột xuất, Bộ Công Thương hoặc các Sở Công Thương thành lập đoàn kiểm tra.  Khi kiểm tra, các nội dung kiểm tra phải được lập thành biên bản.  Trường hợp phát hiện sai phạm, đoàn kiểm tra có trách nhiệm kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền liên quan xử lý theo quy định.

Nội dung kiểm tra:  Các nội dung kiểm tra bao gồm:  kiểm tra hồ sơ pháp lý, kiểm tra cơ sở vật chất, kiểm tra các ưu đãi dự án đã được hưởng, kiểm tra tiến độ thực hiện dự án, kiểm tra sản phẩm của dự án đã được hưởng ưu đãi.

Đối với doanh nghiệp được xác nhận ưu đãi

Theo Điều 35 Thông tư số 42/2019/TT- BCT 2019, sửa đổi bổ sung quy định về báo cáo định kỳ tại Thông tư số: 55/2015/TT-BCT 2015, tổ chức, cá nhân sau khi được hưởng các ưu đãi, có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản về tình hình sản xuất kinh doanh các sản phẩm được hưởng ưu đãi cho Bộ Công Thương theo mẫu số 02 tại Phụ lục 04 đính kèm Thông tư qua dịch vụ bưu chính hoặc hệ thống thư điện tử định kỳ hằng năm trước ngày 31 tháng 01 của năm sau.

Và trong trường hợp dự án sản xuất các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục ưu tiên phát triển nhưng không đáp ứng đủ các điều kiện ưu đãi sẽ bị thu hồi và buộc bồi thường các ưu đãi đã được hưởng.

Trường hợp nào xác nhận ưu đãi công nghiệp hỗ trợ bị thu hồi?

Các doanh nghiệp sau khi được hưởng ưu đãi phải thực hiện đúng những quy định dành cho đối tượng ưu đãi.  Khi có sai phạm, doanh nghiệp sẽ phải bị thu hồi ưu đãi.  Khoản 2 Điều 9 Thông tư số 55/2015/TT- BCT 2015 quy định các trường hợp sau đây sẽ bị thu hồi Giấy xác nhận ưu đãi:

  • Trong quá trình sản xuất có sự thay đổi về sản phẩm đang được hưởng ưu đãi mà tổ chức, cá nhân không báo cáo với cơ quan có thẩm quyền;
  • Sau thời gian 18 tháng kể từ thời điểm được xác nhận ưu đãi, dự án không có sản phẩm theo đăng ký đã được xác nhận ưu đãi;
  • Các trường hợp khác theo kiến nghị của đoàn kiểm tra.

Và trong trường hợp dự án sản xuất các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục ưu tiên phát triển nhưng không đáp ứng đủ các điều kiện ưu đãi thì bị thu hồi và buộc phải bồi thường các ưu đãi đã được hưởng.  Cùng tìm hiểu ở những bài viết tiếp theo.  Đừng quên theo dõi và cập nhật những thông tin hữu ích trên trang web của chúng tôi.  Khi cần, hãy liên hệ với chúng tôi để được hướng dẫn chi tiết hơn: letran@corporatecounsel.vn