Công nghiệp luôn là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, muốn phát triển công nghiệp không thể nào thiếu ngành công nghiệp hỗ trợ, hay nói đơn giản, đòi hỏi phải có sự góp sức của ngành công nghiệp hỗ trợ.  Công nghiệp phụ trợ đóng vai trò quan trọng và cần thiết, phục vụ cho tất cả các ngành công nghiệp sản xuất liên quan. Nhận thức được tầm quan trọng của ngành công nghiệp hỗ trợ trong phát triển công nghiệp, Chính phủ đã có những ưu đãi riêng nhằm tạo điều kiện cho ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển. Các chính sách ưu đãi dành cho ngành công nghiệp hỗ trợ hiện nay đang được quy định như thế nào?

Khái quát về ngành công nghiệp hỗ trợ  

Công nghiệp hỗ trợ là gì? Khoản 1 Điều 3 Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ giải thích như sau: Công nghiệp hỗ trợ là các ngành công nghiệp sản xuất nguyên liệu, vật liệu, linh kiện và phụ tùng để cung cấp cho sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh.

Theo đó, khái niệm công nghiệp hỗ trợ được hiểu là các ngành sản xuất nguyên liệu đầu vào, những sản phẩm công nghiệp phụ trợ ở Việt Nam, có vai trò hỗ trợ cho việc sản xuất các thành phẩm chính. Cụ thể là những linh kiện, phụ liệu, phụ tùng, bao bì, nguyên liệu để sơn, nhuộm… Và cũng có thể bao gồm cả những sản phẩm trung gian, những nguyên liệu sơ chế. Hay cũng có thể hiểu ở một nghĩa hẹp hơn công nghệ hỗ trợ là sản xuất các linh kiện, phụ tùng để phục vụ cho công đoạn lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh. Toàn bộ các ngành tạo ra các bộ phận của sản phẩm cũng như tạo ra các máy móc, thiết bị hay những yếu tố vật chất khác góp phần tạo thành sản phẩm. Mỗi loại sản phẩm đều có những đặc thù riêng và đều có những đòi hỏi ở các mức độ khác nhau về yếu tố phụ trợ, do vậy ngành công nghiệp phụ trợ rất đa dạng. Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thường được sản xuất với quy mô nhỏ, thực hiện bởi các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Công nghiệp hỗ trợ được phân loại theo hai hướng: ngành sản xuất và góc độ doanh nghiệp. Theo ngành sản xuất sẽ có: Ngành cứng và ngành mềm. Các ngành cứng như sản xuất nguyên vật liệu và linh kiện. Các ngành mềm như thiết kế sản phẩm, mua sắm, marketing quốc tế, viễn thông, vận tải, năng lượng, cấp nước. Các ngành phục vụ nhu cầu nội địa như thép, hóa chất, giấy, xi măng… Theo góc độ doanh nghiệp là: Các nhà cung ứng linh kiện, thiết bị, máy móc ở nước ngoài. Các nhà cung ứng linh kiện, thiết bị, máy móc nước ngoài ở thị trường trong nước. Các nhà cung ứng linh kiện, thiết bị, máy móc ở nội địa.

Các chính sách ưu đãi đối với công nghiệp hỗ trợ được quy định như thế nào?

Các chính sách ưu đãi đối với Dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được quy định Tại  Điều 12 Nghị định 111/2015/NĐ-CP, gồm  có hai phần: ưu đãi chung và ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ưu đãi chung. Là phần bao gồm các ưu đãi về thuế và tín dụng và bảo môi trường. Trong đó:

  • Thuế thu nhập doanh nghiệp. Được áp dụng ưu đãi thuế theo quy định của Luật số 71/2014/QH13 ngày 26 tháng 11 năm 2014 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế. Và liên quan đến ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, Nghị định 57/2021/NĐ- CP năm 2021 cũng bổ sung phần ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp:
  • Doanh nghiệp có dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ mà thu nhập từ dự án chưa được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp thì được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ kể từ kỳ tính thuế được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận ưu đãi sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.
  • Doanh nghiệp có dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ mà thu nhập từ dự án đã hưởng hết ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện ưu đãi khác ngoài điều kiện ưu đãi đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thì được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho thời gian còn lại kể từ kỳ tính thuế được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận ưu đãi sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.
  • Doanh nghiệp có dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ mà thu nhập từ dự án đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện ưu đãi khác ngoài điều kiện ưu đãi đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thì được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho thời gian còn lại kể từ kỳ tính thuế được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận ưu đãi sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ.
  • Cách xác định thời gian ưu đãi còn lại bằng thời gian ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo điều kiện dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ trừ đi số năm miễn thuế, số năm giảm thuế, số năm hưởng thuế suất ưu đãi đã được hưởng ưu đãi theo điều kiện ưu đãi khác.
  • Thuế nhập khẩu. Được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành.
  • Thuế giá trị gia tăng. Doanh thu của sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được lựa chọn kê khai thuế giá trị gia tăng theo tháng, theo năm, khai tạm tính theo quý. Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết điểm này.
  • Tín dụng: Dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục ưu tiên phát triển được vay với lãi suất vay tín dụng đầu tư từ nguồn tín dụng đầu tư của Nhà nước. Được vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài với mức lãi suất cho vay theo trần lãi suất cho vay theo quy định của Ngân hàng Nhà nước tại từng thời kỳ.
  • Bảo vệ môi trường. Dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển được vay với lãi suất ưu đãi từ Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam cho hạng mục xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường của Dự án.

Ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngoài các ưu đãi chung như trên, doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển còn được hưởng các ưu đãi sau:

  • Tín dụng đầu tư. Được vay tối đa 70% vốn đầu tư tại các tổ chức tín dụng trên cơ sở bảo lãnh của các tổ chức bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định khi đáp ứng các điều kiện sau: Có tổng giá trị tài sản thế chấp, cầm cố tại tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật tối thiểu 15% giá trị khoản vay, sau khi đã loại trừ giá trị tài sản cầm cố, thế chấp cho các khoản vay khác.  Có tối thiểu 20% vốn chủ sở hữu tham gia dự án đầu tư, sau khi trừ số vốn chủ sở hữu thu xếp cho các dự án khác.  Tại thời điểm đề nghị bảo lãnh, không có các khoản nợ đọng nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, nợ xấu tại các tổ chức tín dụng hoặc tổ chức kinh tế khác.
  • Tiền thuê đất, mặt nước.  Được miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước theo quy định của pháp luật về đất đai.  Trường hợp Dự án có tính chất đặc biệt hoặc quy mô lớn mang lại hiệu quả kinh tế xã hội cần hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ quy định tại tiết trên thì Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đề xuất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
  • Ưu đãi đầu tư theo địa bàn. Dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, ngoài các ưu đãi chung còn được hưởng các ưu đãi đầu tư theo địa bàn.

Năng lực của các doanh nghiệp công nghiệp nói chung và doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nói riêng còn chưa phát triển mạnh, các chính sách ưu đãi phù hợp sẽ bảo vệ và tạo điều kiện thúc đẩy cho ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển, góp phần vào sự phát triển của ngành công nghiệp Việt Nam.  Cùng tìm hiểu ở những bài viết tiếp theo.  Đừng quên theo dõi và cập nhật những thông tin hữu ích trên trang web của chúng tôi. Khi cần, hãy liên hệ với chúng tôi để được hướng dẫn chi tiết hơn: letran@corporatecounsel.vn