Trong dòng chảy dữ liệu giữa các quốc gia, dữ liệu cá nhân là một thành tố quan trọng. Luồng dữ liệu di chuyển xuyên biên giới này mở ra cơ hội phát triển kinh tế số, mang lại lợi ích trên các lĩnh vực, từ sản xuất đến dịch vụ tài chính, giáo dục,… cho mỗi quốc gia.

Thúc đẩy được dòng chảy dữ liệu để phục vụ phát triển kinh tế số, đồng thời đảm bảo được an toàn và quyền riêng tư dữ liệu cho người dùng, pháp luật đã có quy định về việc chuyển giao dữ liệu cá nhân ra nước ngoài.

Thế nào là chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài?

Khoản 14 Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP định nghĩa chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài là hoạt động sử dụng không gian mạng, thiết bị, phương tiện điện tử hoặc các hình thức khác chuyển dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam tới một địa điểm nằm ngoài lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc sử dụng một địa điểm nằm ngoài lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam để xử lý dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam, bao gồm:

  • Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chuyển dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam cho tổ chức, doanh nghiệp, bộ phận quản lý ở nước ngoài để xử lý phù hợp với mục đích đã được chủ thể dữ liệu đồng ý.
  • Xử lý dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam bằng các hệ thống tự động nằm ngoài lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Bên Kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân, Bên Xử lý dữ liệu cá nhân phù hợp với mục đích đã được chủ thể dữ liệu đồng ý.

Ích lợi của việc chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới

Muốn phát triển nền kinh tế số không thể thiếu dữ liệu cá nhân. Theo Viện Nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông IPS, Việt Nam hiện là quốc gia có tốc độ tăng trưởng về luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới cao nhất khu vực Châu Á và là một trong 10 quốc gia có lượng dữ liệu xuyên biên giới lớn nhất thế giới. Lợi ích mà việc vận hành dòng dữ liệu xuyên biên giới sẽ mang lại đối với sự phát triển kinh tế toàn cầu được ghi nhận như:

  • Tăng khả năng tiếp cận dịch vụ . Việc kích hoạt luồng dữ liệu xuyên biên giới sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thương mại điện tử. Dữ liệu xuyên biên giới sẽ cho phép các donh nghiệp và người dùng tiếp cận với các dịch vụ tốt nhất.
  • Giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường nước ngoài, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khoảng một nửa hoạt động thương mại xuyên biên giới được vận hành nhờ kết nối kỹ thuật số… điều này giúp tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận và mở rộng phạm vi hoạt động, cho phép các nước đang phát triển và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, và vừa xuất khẩu thông qua khả năng tiếp thị, tiếp cận thị trường dễ dàng hơn và phân phối ít tốn kém hơn, cải thiện được khả năng tài chính.
  • Nhiều lĩnh vực được hưởng có được lợi ích.  Hầu hết các ngành, lĩnh vực từ sản xuất đến y tế, giáo dục, tài chính được hưởng lợi. Luồng dữ liệu di chuyển xuyên biên giới này mở ra cơ hội to lớn cho mỗi quốc gia để phát triển kinh tế số, mang lợi lợi ích cho tất cả các lĩnh vực, từ sản xuất đến dịch vụ tài chính, giáo dục, chăm sóc sức khỏe.

Trường hợp nào được phép chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam được chuyển ra nước ngoài trong trường hợp Bên chuyển dữ liệu ra nước ngoài lập Hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài.

Bên chuyển dữ liệu ra nước ngoài bao gồm Bên kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên xử lý dữ liệu cá nhân, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân và Bên thứ ba. Trong đó, theo quy định tại Khoản 9, 10, 11,12 Điều 2  Nghị định 13/2023/NĐ-CP thì,  Bên Kiểm soát dữ liệu cá nhân là tổ chức, cá nhân quyết định mục đích và phương tiện xử lý dữ liệu cá nhân.  Bên Xử lý dữ liệu cá nhân là tổ chức, cá nhân thực hiện việc xử lý dữ liệu thay mặt cho Bên Kiểm soát dữ liệu, thông qua một hợp đồng hoặc thỏa thuận với Bên Kiểm soát dữ liệu.  Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân là tổ chức, cá nhân đồng thời quyết định mục đích, phương tiện và trực tiếp xử lý dữ liệu cá nhân. Bên thứ ba là tổ chức, cá nhân ngoài Chủ thể dữ liệu, Bên Kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên Xử lý dữ liệu cá nhân, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân được phép xử lý dữ liệu cá nhân.

Làm sao để chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài?

Đầu tiên, Bên chuyển dữ liệu ra nước ngoài gửi 01 bản chính hồ sơ tới Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao  Bộ Công an. Hồ sơ gồm có thông tin và chi tiết liên lạc của Bên chuyển dữ liệu và Bên tiếp nhận dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam.  Họ tên, chi tiết liên lạc của tổ chức, cá nhân phụ trách của Bên chuyển dữ liệu có liên quan tới việc chuyển và tiếp nhận dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam. Mô tả và luận giải mục tiêu của các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam sau khi được chuyển ra nước ngoài.  Mô tả và làm rõ loại dữ liệu cá nhân chuyển ra nước ngoài.  Mô tả và nêu rõ sự tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Nghị định này, chi tiết các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân được áp dụng.  Đánh giá mức độ ảnh hưởng của việc xử lý dữ liệu cá nhân, hậu quả, thiệt hại không mong muốn có khả năng xảy ra, các biện pháp giảm thiểu hoặc loại bỏ nguy cơ, tác hại đó. Sự đồng ý của chủ thể dữ liệu theo quy định tại Điều 11  Nghị định 13/2023/NĐ-CP trên cơ sở biết rõ cơ chế phản hồi, khiếu nại khi có sự cố hoặc yêu cầu phát sinh.  Có văn bản thể hiện sự ràng buộc, trách nhiệm giữa các tổ chức, cá nhân chuyển và nhận dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam về việc xử lý dữ liệu cá nhân. Và thực hiện các thủ tục theo quy định tại khoản 3, 4 và 5 Điều 25 Nghị định.

Dữ liệu và dòng chảy dữ liệu cá nhân giữa các quốc gia đóng vai trò trọng yếu đối với hoạt động kinh tế và thương mại số. Thông thương dòng chảy dữ  liệu sẽ gúp Việt Nam tiến xa hơn trên đà phát triển công nghệ, kinh tế.

Đừng quên theo dõi và cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích khác trên trang web của chúng tôi.  Khi cần, hãy liên hệ với chúng tôi để được hướng dẫn chi tiết hơn: letran@corporatecounsels.vn